Hioba 40: 25-28; 41: 1-4

"Czy lewiatana wyciągniesz hakiem? I czy w pętlę liny włożysz jego język? Czy włożysz sitowie w jego nozdrza i kolcem przebijesz jego szczęki? Czy pomnoży prośby do ciebie? Czy będzie z tobą rozmawiał łagodnie? Czy zawrze z tobą przymierze? Czy weźmiesz go za sługę na zawsze?" TNP

" Zdołasz li wyciągnąć krokodyla wędą, albo powrozem utopionym w języku jego? ₂₆ Izali zawleczesz sznur z sitowia przez chrapy jego, albo przebijesz ościeniem jego szczęki? Czyż zwróci się do ciebie z mnóstwem próśb, albo przemówi do ciebie łagodnemi słowy? Czyż zawrze umowę z tobą, abyś go przyjął na sługę wiecznego?" Cylkow 

"Czy wyciągniesz hakiem Lewiatana lub (czy) w (pętlę) liny włożysz jego język? Czy przewleczesz sznur przez jego nozdrza albo hakiem przebijesz mu szczęki? Czy pomnoży prośby do ciebie? (Czy) przemówi do ciebie uprzejmie? Czy zawrze z tobą przymierze, byś go przyjął za sługę na zawsze?" Przekład dosłowny

Musimy na wstępie zwrócić uwagę na fakt, że mowa Pana Boga o Lewiatanie jest w niektórych Bibliach zapisana w rozdziale 40: 25-32 [BW; LXX; Cylkow; Przekład dosłowny; BT;], a w innych w rozdziałach 41: 1-8 [UBG;  KJV; TNP; BBrzeska;]

Czy lewiatana wyciągniesz hakiem?

Dzisiejszy fragment jest częścią bezpośredniej odpowiedzi Boga skierowanej do Hioba, podkreślającej Jego  moc, majestat i władzę nad całym stworzeniem. Wspomniany tu Lewiatan przedstawiony jest jako potężne stworzenie, którego żaden człowiek nie mógłby opanować. Wspominając o Lewiatanie, Bóg wzywa Hioba do rozważenia ogromu Jego mocy w zestawieniu z ludzkimi ograniczeniami. W istocie Bóg pyta Hioba: „Czy możesz w ogóle spróbować schwytać lub kontrolować to stworzenie, które stworzyłem?”. To stwierdzenie podkreśla głęboką przepaść między wszechmocą Boga a skończoną siłą ludzkości.

Na starożytnym Bliskim Wschodzie istoty takie jak Lewiatan symbolizowały chaos i nieokiełznane siły natury. Lewiatan mógł być istotą mityczną, ale mógł również odnosić się do jakiegoś dużego, potężnego stworzenia morskiego znanego starożytnym ludziom.

Hiob sporo wiedział o Lewiatanie, wspomina o nim: "Gdybyż ją przeklęli zaklinacze dnia, potrafiący (skutecznie) podrażnić Lewiatana!" H 3:6-9

Co ważne, Lewiatan symbolizuje chaos i nieokiełznaną moc, która wymyka się spod ludzkiej kontroli. Podkreśla to ograniczenia ludzkości i potrzebę uznania ostatecznej władzy Boga.

Władza Boga obejmuje wszystkie sfery, od niebios po ziemię, a nawet głębiny morskie. Bóg jest przedstawiony jako Stwórca, który sprawuje władzę nad wszystkimi stworzeniami, zarówno znanymi, jak i tajemniczymi. Tylko Bóg może zapanować nad chaosem. To stanowi dla wierzących wyzwanie, by uznali pełnię suwerenności Boga i zaufali Mu, nawet w czasach chaosu, cierpienia i niepewności.

„To Ty zmiażdżyłeś głowy Lewiatana i dałeś go na żer potworom pustyni”. Psalm 74:14

„W owym dniu Pan ukarze swoim mieczem, mieczem okrutnym, wielkim i potężnym, Lewiatana, węża pełzającego, Lewiatana, węża krętego; zabije potwora morskiego”. Izajasz 27:1

„Oto morze, rozległe i rozległe, rojące się od stworzeń niezliczonych… Lewiatan, którego stworzyłeś, aby się tam bawił”. Psalm 104:25-26

Celem Pana Boga jest zilustrowanie jego wszechmocy w kontraście do  ludzkich ograniczeń, poprzez użycie Lewiatana jako symbolu potęgi, chaosu lub zła, którego żaden śmiertelnik nie może pokonać. Dlatego Bóg podkreśla, że jeśli Hiob nie może pokonać tak potężnego stworzenia, z pewnością nie może okiełznać swojej sytuacji. 

Bóg kontynuuje rozmowę z Hiobem, zadając retoryczne pytanie o Lewiatana, potężne stworzenie, które starożytni postrzegali z podziwem i lękiem. Bóg pyta, czy Hiob może „przeciągnąć sznur przez jego nos” lub „przebić hakiem jego szczękę”, sugerując, że Hiob – jak każdy inny człowiek – nie miał szansy na oswojenie ani kontrolowanie takiego stworzenia. Sugerowana odpowiedź brzmi „Nie”, podkreślając ogromną różnicę między nieograniczoną mocą Boga a ograniczonymi ludzkimi możliwościami Hioba. 

Pytanie Boga jest proste: czy Hiob może zmusić to stworzenie do błagania o litość lub do życzliwego przemówienia? Sugerowana odpowiedź brzmi: "Nie". Bóg ilustruje, że Lewiatan jest poza ludzką kontrolą i wpływem i że tylko Bóg może naprawdę rządzić tak potężnymi stworzeniami. Bóg nie tylko wskazuje na siłę Lewiatana, ale także podkreśla, że ta moc jest poza ludzkim zasięgiem. To przypomnienie dla Hioba – i dla nas – że Boża mądrość i kontrola nad wszechświatem przewyższają nasze.

Bóg mówi w istocie: „Są siły w stworzeniu, z którymi tylko Ja mogę sobie poradzić. Nawet najpotężniejszych stworzeń nie da się ujarzmić ludzką ręką”.

Bóg daje Hiobowi żywy obraz swojej nieograniczonej mocy i autorytetu. Lewiatan reprezentuje wszystko, czego ludzie nie są w stanie kontrolować, w tym trudne sytuacje życiowe, choroby i cierpienie.

„Ty panujesz nad morzem wzburzonym; gdy fale jego rosną, Ty je uspokajasz. Zmiażdżyłeś Rahaba jak pobitego”. Psalm 89:9-10

Następnie Pan  Bóg pyta Hioba, czy może zmusić Lewiatana, by zgodził się Mu służyć lub podporządkować się Mu jako sługa czy niewolnik. Sugerowana odpowiedź jest jasna: "Nie", Hiob nie może tego uczynić. To retoryczne pytanie ma na celu podkreślenie ogromnej różnicy między mocą Boga a ludzkimi ograniczeniami Hioba. Lewiatana, symbolu nieokiełznanej mocy i wolności, nie można zniewolić ani zmusić do służenia ludzkości. Tylko Bóg ma władzę, by panować nad tak potężnymi aspektami stworzenia. Za pośrednictwem tego fragmentu Pan Bóg wzywa nas do uznania własnych ograniczeń. Możemy próbować zrozumieć lub zarządzać naszym światem, ale zawsze będą istniały tajemnice i sytuacje poza naszą kontrolą.

Księga Hioba 41:4 oznacza, że  Lewiatan, czy to krokodyl, czy inna wielka bestia morska, jest tak potężny i nieokiełznany, że żaden człowiek nie mógłby zawrzeć z nim przymierza ani umowy, aby uczynić je wiecznym sługą. Tylko Bóg może to zrobić.